استفاده از الگوي كاوشگري به روش مشاهده براي تدريس اثر غلظت بر سرعت واكنش

مرحله‌ي اول: بيان مساله‌اي براي مشاهده
در حالي كه به آرامي آزمايش را انجام مي‌دهيد توضيح دهيد كه آب اكسيژنه يا همان پراكسيد هيدروژن (H2O2) كه حالا قسمتي از آن درون اين بشر مي‌ريزيم، مي‌تواند گاز اكسيژن توليد كند، كافي است كمي منگنز‌دي‌اكسيد (MnO2) به آن اضافه كنيم، البته اين مايع نبايد با پوست بدن تماس پيدا كند، زيرا باعث ايجاد سوختگي مي‌شود. حالا دهانه‌ي بشر را با يك صفحه‌ي شيشه‌اي مي‌پوشانيم. يك تراشه‌ي چوب را روي شعله‌ي چراغ آزمايشگاه نگه‌مي‌داريم تا شعله‌ور شود، تراشه را از چراغ دور مي‌كنيم، بر شعله مي‌دميم تا خاموش شود. چوب نيم‌افروخته باقي مي‌ماند. حالا صفحه‌ي شيشه‌اي را برمي‌داريم و چوب نيم افروخته را درون بشر قرار مي‌دهيم، شعله‌ور مي‌شود.
حالا از دانش‌آموزان بخواهيم استنباط خود را از اين آزمايش بيان كنند و تفسير مناسبي را در مورد علت اين پديده بيان نمايند.
* بهتر است اجازه دهيد دانش‌آموزان به صورت گروهي، خود آزمايش را انجام دهند، فقط كافي است وسايل را در اختيار آن‌ها قرار دهيد. شرح مختصري از آن چه بايد انجام دهند بيان كنيد و بعد از انجام آزمايش، از آن ها بخواهيد مشاهده‌هاي خود را بيان كنند و فرضيه‌هايي كه بتواند علت مشاهده‌ها را تفسير كند، ارائه دهند.
مرحله‌ي دوم:
با توجه به پرسش و پاسخ‌هاي بين گروه‌ها در ارائه‌ي مشاهده‌ها و فرضيه‌هاي خود، به نظر مي‌رسد اين مساله به طور كلي به اين شكل ارائه شود كه: "وجود مقدار بيشتري از گاز اكسيژن در داخل بشر، نسبت به هوا، با عث شعله‌ور شدن چوب نيم‌افروخته مي‌شود."
مرحله‌ي سوم:
اطلاعات كافي راجع به علت ايجاد يك تغيير شيميايي را در كلاس به بحث بگذاريد. بحث را هدايت كنيد تا اين نتيجه بدست آيد كه هر چه تعداد ذرات واكنش دهنده‌ها در واحد حجم بيشتر باشد (غلظت مواد اوليه بيشتر باشد) تعداد برخوردها نيز بيشتر است و درنتيجه سرعت انجام واكنش به همان نسبت افزايش مي‌يابد.
همين الگو را مي‌توان براي تدريس اثر دما و اندازه ي مواد شركت كننده در واكنش بر روي سرعت واكنش به كار برد.
براي تدريس اندازه ماده مي‌توانيد آزمايش سوختن پودر آهن را انجام دهيد در حالي كه يك ورقه‌ي آهني روي شعله گداخته نمي‌شود و نمي‌سوزد، چنانچه مقداري پودر آهن را روي شعله چراغ آزمايشگاه بپاشيم، گداخته شده و مي‌سوزد.
براي اثر دما بر سرعت واكنش، يادآور شويد كه سوختن در دماي معمولي انجام نمي‌شود، با افزايش دما بسياري از مواد مي‌سوزند. واكنش‌هاي زيادي وجود دارد كه به ازاي هر 10oC درجه سانتيگراد افزايش دما، سرعت آن ها دو برابر مي‌شود.